Rodzina cichlidae - pielęgnicowate



W świecie akwarystyki pielęgnicowate są bogatą w gatunki rodziną ryb akwariowych, rozprzestrzeniona jest w Ameryce na terenie od południa USA do dorzecza La Plata oraz w Afryce. Trzy gatunki występują również w południowej części Półwyspu Indyjskiego. Bardzo dużo gatunków ryb akwariowych w akwarystyce pochodzi z wielkich jezior afrykańskich, przy czym większość z nich to endemity.

Sposób odżywiania pielęgnicowatych jest dość różny, znajdziemy wśród tych ryby akwariowe typowych drapieżników i typowych roślinożerców. Kilka gatunków wykazuje dość niezwykłe przystosowania pokarmowe, np. odżywia się łuskami innych ryb, które im wyrywa. Występują rozmaitych wodach słodkich, zawsze jednak dobrze natlenione. Nieliczne rybki akwariowe hodowane w akwarium spotyka się również w wodach słonawych. Należące do pielęgnicowatych ryby akwariowe są często pięknie ubarwione, stosunkowo inteligentne w zachowaniu i mają interesującą biologię, opiekują się złożoną ikrą i potomstwem.

Nawet pomimo tego, że wiele z nich zachowuje się agresywnie w stosunku do własnych pobratymców i innych ryb, a także przekopuje podłoże w akwarium i niszczy rośliny, stanowią od lat ulubiony obiekt hodowli akwarystycznej, a popularność ich nie maleje. Rybki akwariowe pielęgnicowate wykazują wyraźną sezonowość rozrodu. Para ryb do tarła dobiera się zwykle sama i zajmuje rewir, którego chroni przed innymi rybami. W tym okresie ryby mają wykształcone brodawki płciowe, w okolicy odbytu przeważnie są jaskrawiej ubarwione. Czas gotowości rozrodczej trwa zwykle kilkanaście do kilkudziesięciu dni i właśnie wtedy akwarysta powinien dobranej parze zapewnić odpowiednie warunki do udanego rozrodu. Okresy gotowości rozrodczej powtarzają się kilka razy w ciągu roku.

Zachowanie rozrodcze pielęgnicowatych jest bardzo interesujące i od lat jest przedmiotem badań naukowych. Również prawidłowo prowadzona hodowla akwaryjna umożliwia przeprowadzenie ciekawych obserwacji. W krajowym handlu akwarystycznym częściej spotyka się około dwudziestu gatunków pielęgnicowatych.