Cyprinodontidae - Karpieńcowate



W świecie akwarystyki jest to bogata w gatunki rodzina, rozprzestrzeniona w ciepłej strefie Ameryki Południowej, Środkowej i Północnej, Afryce oraz Azji. Niektóre gatunki występują również w Europie. Karpieńcowate są w ogromnej większości rybami typowo słodkowodnymi, tylko nieliczne spotyka się w wodach słonawych i słonych. Są to ryby akwariowe małe lub bardzo małe, wiele z nich jest pięknie ubarwionych.

Ryba akwariowa Cyprinodontidae - Karpieńcowate
Tylko nieliczne osiągają nieco większe rozmiary (do około 30 cm). Zamieszkują najrozmaitsze zbiorniki wodne - najpiękniejsze i najjaskrawiej ubarwione gatunki zamieszkują małe i płytkie zbiorniki okresowo przesychające. Wykazują specyficzne przystosowania do życia w takich zbiornikach, ikra odporna na przesychanie jest składana w mule i przeżywa w nim porę suchą, podczas gdy dorosłe ryby giną. Rozwój biologiczny tej grupy ryb jest bardzo szybki i osiągają one dojrzałość płciową jeszcze przed następną porą suchą. Z reguły nie żyją dłużej niż rok. Dłużej zwykle 2-3 lata żyją gatunki zamieszkujące zbiorniki nie wysychające całkowicie i składające ikrę na roślinach. Ze względu na niewielkie rozmiary, przepiękne niekiedy ubarwienie oraz interesującą biologię bardzo wiele karpiencowatych jest obiektem hodowli akwarystycznej. Za granicą istnieją specjalne stowarzyszenia miłośników tych ryb, którzy przesyłają sobie nawet ikrę pocztą, wykorzystując cechę odporności na przesychanie. Specyficzne warunki hodowli oraz cechy zachowania sprawiają jednak, że ogromna większość karpiencowatych nie nadaje się do typowych akwariów dekoracyjnych.

Równocześnie ryby akwariowe te są mało płodne, a wychów narybku jest dość trudny. Dlatego też są one niezbyt chętnie rozmnażane przez profesjonalnych hodowców ryb, a co za tym idzie rzadko spotykane w handlu i słabo tym samym dostępne dla szerszego kręgu miłośników w Polsce. W kraju częściej spotykanych jest ledwie kilka gatunków składających ikrę na roślinach i nie wymagających wielotygodniowych lub nawet wielomiesięcznych okresów przesuszenia jej w podłożu.