Rodzina Kąsaczowate Characidae



Ryby akwariowe Kąsaczowate Characidae
Bogata w gatunki ryb akwariowych rodzina rozprzestrzeniona w Ameryce Południowej i Środkowej, w południowej części Ameryki Północnej oraz w Afryce. Niektórzy systematycy wyodrębniają gatunki ryb afrykańskie w odrębną rodzinę Alestidae. Do kąsaczowatych należą ryby akwariowe różnej wielkości (niektóre dochodzą do około jednego metra długości), ale przewagę mają gatunki rybek małe. Ogromna większość przedstawicieli rodziny ma płetwę tłuszczową. Przeważnie są rybami stadnymi. Wiele z nich jest bardzo pięknie ubarwionych, a u gatunków ryb akwariowych z ciemnych, zacienionych wód leśnych częste są "świecące" pasy, plamy lub punkty.

Sposób odżywiania ryb kąsaczowatych jest bardzo różny są między nimi typowe drapieżniki odżywiające się innymi rybami akwariowymi i typowi roślinożercy. Większość gatunków ryb akwariowych odżywia się drobnymi bezkręgowcami. Zamieszkują rozmaite wody słodkie rzeki, jeziora, stawy, drobne strumienie, rozlewiska, a nawet wody jaskiniowe. Właściwości fizyko-chemiczne wody są dość różne w tych tak odmiennych środowiskach. Szczególnie specyficzne i wysokie wymagania pod względem czystości chemicznej i mikrobiologicznej oraz przezroczystości wody w akwarium stawiają hodowcy "świecące" neony, zwinniki, bystrzyki i pokrewne rodzaje pochodzące z drobnych zbiorników i cieków dna lasu tropikalnego. Gatunki ryb z większych, otwartych wód oraz spoza strefy pierwotnego lasu tropikalnego są zwykle mniej wymagające pod tym względem. Zawsze jednak w hodowli ryb akwariowych kąsaczowatych powinno zapewnić się idealną klarowność wody!

W ojczyźnie kąsaczowatych ich rytm rozrodczy jest powiązany z następowaniem i ustępowaniem pory deszczowej. W hodowli akwarystycznej uległ on znacznej modyfikacji i ryby akwariowe te można rozmnażać praktycznie przez cały rok. Tylko osobniki pochodzące ze świeżych importów z naturalnych środowisk wykazują niekiedy wyraźniej zaznaczoną sezonowość rozrodu. Praktyka akwarystyczna wykazała, że najłatwiej rozmnażają się osobniki, które dopiero co osiągnęły dojrzałość, a wyjątki od tej zasady są raczej nieliczne. W zachowaniu rozrodczym kąsaczowatych wyróżnić można dwie fazy. W pierwszej z nich szczególnie jaskrawo ubarwione ryby prezentują się sobie z naprężonymi płetwami, płynąc równolegle do siebie w linii prostej lub też koliście. W drugiej fazie - o ile ryby akwariowe odpowiadają sobie wzajemnie, a samica jest gotowa do tarła - dochodzi do bliższego kontaktu ("ściśnienia") ryb, ikra jest wydzielana przez samicę do wody i zapładniana przez wydalane równocześnie przez samca plemniki. Kąsaczowate z reguły nie opiekują się ikrą wiele gatunków ryb z upodobaniem je nawet pożera. Popularność kąsaczowatych jako ryb akwariowych jest bardzo duża, prawie co roku do akwarystyki wprowadza się nowe gatunki. W Polsce bardziej dostępnych jest około trzydziestu przedstawicieli tej rodziny.