Akwarystyka Rozwój ryb czyli od jaja do dojrzałości



W naturalnym środowisku rozmnażanie się ryb, powiązane jest z pewną cyklicznością która jednak w mniejszym lub większym stopniu zanika, przez rozmnażania następnych pokoleń ryb w akwariach. Cykliczność rozmnażania rybek akwariowych w warunkach dzikich czyli naturalnych spowodowana jest zmiennością warunków. Dokonano mnóstwo badań naukowych nad tym, jakie czynniki stymulują ryby akwariowe do rozrodu. Rezultaty są niezbyt jasne i niełatwe do interpretacji dla nas. Wchodzić tu mogą w grę czynniki takie jak długości dnia i nocy, fazy księżyca, zmiany właściwości fizyko chemicznych wody w naturalnym zbiorniku (lub akwarium), występowanie odpowiedniego pokarmu w danej porze, zmiany ciśnienia atmosferycznego i szereg innych czynników. Czynniki stymulujące są bardzo różne u różnych gatunków ryb. W akwarystyce praktycznej hodowlanej wyniki tych wszystkich badań mają dotychczas znaczne stosunkowo duże.

Rozwój ryb akwariowych
 
a-i faza zarodkowa, j-k faza larwalna (znika pęcherzyk żółciowy),l-narybek

Metody rozmnażania ryb akwariowych bazują raczej na praktycznych doświadczeniach akwarystów. Pożytecznym jednak będzie krótkie zapoznanie się z rozwojem ryby, co pozwoli lepiej zrozumieć bardziej praktyczne zagadnienia.

W życiu ryby akwariowych od chwili zapłodnienia jaja aż do śmierci ze starości można wyróżnić pięć głównych okresów, podczas których organizm znajduje się kolejno w fazie:
  • zarodkowej, gdy rozwój odbywa się w osłonce jajowej
  • larwalnej
  • młodzieńczej, czyli narybku
  • dorosłej, czyli rozrodu
  • starości, gdy ryba się już nie rozmnaża    

    Faza zarodkowa rozpoczyna się po zapłodnieniu. U większości ryb akwariowych następuje zapłodnienie zewnętrzne. Zapłodnienie wewnętrzne jest spotykane znacznie rzadziej (np. u piękniczkowatych). Jaj (ikra) są składane do wody przez samicę, po czym zachodzi zapładniane plemnikami wydzielanymi przez samca. Zachodzi to podczas specjalnego rytuału godowego (tarła) i poprzedzone jest przeważnie bardzo interesującymi widowiskowymi zalotami.

    Tylko u gatunków jajożyworodnych, plemniki wprowadzane są do dróg rodnych samicy.
    U ryb akwariowych i dzikich do jaja dochodzi tylko jeden plemnik, przedostając się do niego przez mikropyle, to jest mały otwór w otoczce jajowej. Zaobserwowane u wielu gatunków trudności w zapłodnieniu ikry w zbyt twardej wodzie tłumaczone są czasem tym, iż nadmiar wapnia uniemożliwia wnikanie plemnika do jaja. Po wniknięciu plemnika do jaja następuje połączenie materiału genetycznego i rozpoczyna się rozwój przyszłej ryby akwariowei. Po zapłodnieniu jaja, dzieli się nie cała jego zawartość, lecz tylko stosunkowo mała tarczka zarodkowa, położona w jednym z biegunów. Pozostała cześć jaja to żółtko, które pełni rolę substancji odżywczej dla zarodka w trakcie jego rozwoju. Tarczka zarodkowa dzieli się kolejno na 2, 4, 8, 16 itd. komórek, a z biegiem czasu następuje ich różnicowanie. Po jakimś czasie można zauważyć zarys zarodka. Dalszy rozwój powoduje doskonalenie się zarodka ryby akwariowej.

    Po osiągnięciu pewnego etapu rozwoju ikry ryb akwariowych następuje wyklucie się larwy, która uwalnia się z pękającej otoczki jajowej. Larwa w tej chwili posiada jeszcze duży woreczek żółtkowy i żyje dzięki znajdującym się w nim zapasów. Dość często larwy posiadają specjalne gruczoły wydzielające kleistą substancję pozwalającą im do przyczepiania się do przedmiotu. W czasie postępującego rozwoju maleje zużywany woreczek żółtkowy, a po pewnym czasie ginie całkowicie. Larwa wypełnia pęcherz pławny powietrzem i przechodzi w okres życia aktywnego, czyli zaczyna pływać i zdobywać pokarm. Okres larwalny ryby akwariowej trwa do czasu skostnienia kręgosłupa i wykształcenia się normalnych płetw ryby.

    W praktyce akwarystycznej, za granicę między fazą larwalną a narybkiem, przyjmuje się właśnie fakt aktywnego pływania i zdobywania pokarmu. Narybek odżywia się bardzo intensywnie i hodowca musi mu to umożliwić zarówno pod względem ilości, jak i jakości pokarmu. Wszelkiego rodzaju zaniedbania odbijają się na wzroście i rzutują na dalsze życie rybek akwariowych.
    Po pewnym czasie jego wymiar zależy od gatunku i warunków życia - ryba akwariowa osiąga dojrzałość płciową. U wielu gatunków uwidaczniają się wtedy różnice płciowe (dymorfizm płciowy) w wyglądzie. Długość trwania fazy dorosłej (rozrodu) jest różna u poszczególnych gatunków. W tym czasie ryby akwariowe rozmnażają się i wykazują typowe dla gatunku kształty ciała, ubarwienie i cechy zachowania się.

    Z biegiem czasu przestają się rozmnażać, stają się zwykle mniej jaskrawo ubarwione i bardziej apatyczne. Jest to faza starości, która jak się wydaje, w warunkach awaryjnych jest nienaturalnie wydłużona. Oczywiście dotyczy to tylko dobrych warunków w akwarium, gdy ryba nie ginie wcześniej wskutek chorób. Długość życia ryb awaryjnych jest zróżnicowana i wynosi normalnie od około dwóch do około pięciu lat. Tylko stosunkowo nieliczne gatunki są bardziej krótko lub długowieczne. Zwykle większe gatunki żyją dłużej, ale nie jest to bezwzględną regułą.

    http://ryby-akwariowe.blogspot.com/2009/11/319.html
    http://ryby-akwariowe.blogspot.com/2009/11/312.html
    http://ryby-akwariowe.blogspot.com/2009/11/308.html